|
Archiwum
Ostatnie notki
Zakładki:
Nasi przyjaciele
Polecane strony
|
sobota, 14 listopada 2009
Najbliższa Godzina Krytyczna będzie poświęcona problemom współczesnego uniwersytetu. Będziemy rozmawiać o komercjalizacji uczelni, prywatyzacji wiedzy, procesie bolońskim oraz o... uniwersytecie marzeń. W programie odniesiemy się do modelu uniwersytetu zaangażowanego, politycznego, stanowiącego wspólnotę ideową. czy taki uniwersytet jest możliwy? Czy etos uniwersytetu jako miejsca gdzie zbierają się "poszukiwacze prawdy" jest coś jeszcze wart? W czasie programu będziemy omawiać ostatnie protesty studenckie w Austrii, Niemczech i Berkley. Opowiemy o nowej organizacji studenckiej "Demokratyczne Zrzeszenie Strudentów" oraz o lubelskiej inicjatywie wolnej wspólnoty uniwersyteckiej LUBLIN 9 - "Ta Inna". Gośćmi audycji będą: dr Tomasz Kitliński (UMCS w Lublinie), Piotr Kuligowski (DZS). Proogram poprowadzą: Krystian Szadkowski (KKPP), Przemysław Wiśniewski (Afera) Sondę wśród studentów realizuje: Maciej Mikulewicz (KKPP).
piątek, 13 listopada 2009
Zapraszamy do odsłuchania ostatniej audycji z cyklu "Godzina Krytyczna". W poniedziałek 9 listopada rozmawialiśmy o patriotyzmie oraz Dniu Niepodległości. Goścmi programu byli Mateusz Najsztub (FMS), Maciej Roszak (KP, MS), Łukasz Szmit (Chrobria) oraz Adam Ostolski. (KP) Prowadzili Mikołaj Górecki oraz Przemysław Wiśniewski. W pliku wielkości 55 mb znajdują się również trzy utwory muzyczne. Pierwsze minuty nagrania to reklamy nadane przed programem. Plik ściągniesz STĄD.
niedziela, 08 listopada 2009
W dniach 10-15 listopada odbęda się w Poznaniu kolejne Dni Równości i Tolerancji. W programie debaty, pokazy filmowe, warsztaty języka migowego, warsztaty drag queens i drag kings, imprezy muzyczne oraz "Żywa biblioteka". Natomiast 14 listopada kolejny Marsz Równości. Więcej informacji na stronie www.dnirownosci.pl
Czym sie różni patriotyzm lewicowy od prawicowego? Do czego i komu patriotyzm jest dziś potrzebny? Jak to się stało, że prawicowi politycy, historycy i martyrolodzy występują jako "prawdziwi Polacy" stawiający siebie w opozycji do różnej maści "sprzedawczyków, i internacjonalistów"? Czy kultywowany przez nich archaiczny model musi trwać? Jaka narracja mogłaby stanowić konkurencję dla ustanowionego monopolu? W programie gościć będziemy Mateusza Najsztuba (Forum Młodych Socjaldemokratów), Macieja Roszaka (Klub KP w Poznaniu) oraz Łukasza Szmita (Korporacja Studencka Chrobria). Gościem telefonicznym będzie Adam Ostolski (Krytyka Polityczna). Zapowiemy również tegoroczne dni równości i tolerancji w Poznaniu. O planowanych wydarzeniach opowie Aleksandra Sołtysiak (Zieloni 2004). W programie również "utwory patriotyczne" - Kult, OSTR, Farben Lehre. Prowadzenie: Mikołaj Górecki, Przemysław Wiśniewski. GODZINA KRYTYCZNA, poniedziałek, 9 listopada, start o 20.00, słuchaj w Poznaniu na 98,6 FM lub na całym świecie przez internet.
czwartek, 05 listopada 2009
Klub Krytyki Politycznej w Kaliszu zaprasza na wydarzenie:
KOBIETY i WŁADZA 10 listopada, Klub Pod Muzami, Kalisz. Godzina 19.00 – debata „Kobiety i władza” – wstęp wolny Dyskryminacja kobiet w życiu publicznym jest faktem. Zarówno w rodzinie jak i w pracy, a także w polityce, wbrew maskującym zapewnieniom o pozornej równości. Uważamy, że potrzebne jest wsparcie procesów emancypacyjnych i wyrównujących szanse kobiet we wszystkich tych sferach. Podobnie jak niezbędna była walka o prawa wyborcze kobiet, prawdziwą równość rasową w Stanach Zjednoczonych czy zniesienie niewolnictwa, konieczne jest dzisiaj ujawnienie i usunięcie niewidzialnych barier, z którymi borykają się kobiety. Będziemy rozmawiać z naszymi gośćmi zarówno o przemocy wobec kobiet, jak i o projekcie ustawy o parytetach na listach wyborczych. W naszym przekonaniu są to dwie strony tego samego medalu. GOŚCIE: Anna Czerwińska - Absolwentka filozofii i Gender Studies UW, była członkini Porozumienia Kobiet 8. Marca i innych feministycznych grup nieformalnych. Była pracownica OŚKi, w której zajmowała się m.in. bazą danych organizacji kobiecych, programem grantowym Fundusz dla Kobiet i akcjami, m.in. bezpieczną taksówką dla kobiet, OŚKArami etc. Od 2005 roku związana z Feminoteką, gdzie współ- i koordynowała projekty: Gender Index , „Razem działamy - przeciwdziałamy”, „Gendermeria - równościowy monitoring”. W styczniu 2008 otworzyła Wirtualne Muzeum Historii Kobiet (wraz z Sylwią Chutnik i zespołem Feminoteki). Prowadziła zajęcia „Jak być feministką w Polsce i przetrwać” w ramach zaocznych Gender Studies UW, i zajęcia „Feminizm w praktyce” na Gender Studies im. Marii Konopnickiej i Marii Dulębianki przy IBL PAN. Menadżerka i członkini słynnego zespołu „Fałszujące Żony”. Wierzy Anecie Krawczyk.
wtorek, 03 listopada 2009
Błażej Warkocki o "Witkacego Portrecie Wielokrotnym", Mikołaj Ratajczak o "Demokracji ekonomicznej". Szukaj w dziale recenzji na stronie www.krytykapolityczna.pl.
Klub KP w Poznaniu zaprasza do kina Muza na przegląd filmów Andrzeja Barańskiego oraz na spotkanie z reżyserem. BARAŃSKI - FEST, kino Muza, 6-7 listopada 2009. zaprezentowane zostaną: 06.11 - 15:15 Kawalerskie życie na obczyźnie (1992) Początek XX wieku. Młody chłopak z Poznańskiego, Michał, jedzie w głąb Niemiec szukać pracy i lepszego życia. Przyłącza się do taboru karuzelnika i zaczyna z nim wędrówkę. Bujna działalność erotyczna karuzelnika i jego pomocnika, Hermana, ostro uświadamiają Michałowi istnienie tej strefy życia. Kiedy kończy się objazd z karuzelą, Michał podejmuje pracę w kotłowni. Mieszka u nienasyconej rozwódki, Frau Luther, która wprowadza go w arkana praktyk damsko - męskich. 06.11 - 17:00 Nad rzeką której nie ma (1991) Bohaterami filmu są czterej przyjaciele, którzy wiodą beztroskie życie. Włoczą się po mieście, chodzą na zabawy, piją ... Coś zaczyna się zmieniać, gdy w miasteczku pojawia się młoda dziewczyna Marta. Jeden z chłopaków, Admirał, zaczyna ją adorować. Ale nie tylko jest dziewczyną zafascynowany ... 07.11 - 15.15 Kramarz (1989) Stojąc przed sądem wędrowny kramarz Chruścik opowiada koleje swego barwnego życia... Charakterystyczny dla Barańskiego liryczno-nostalgiczny portret polskiej prowincji i jej mieszkańców, pieczołowicie rekonstruowane świadectwo bezpowrotnie minionych czasów, klimatów i obyczajów. 07.11 - 16.45 Parę osób mały czas (2005) Jadwiga Stańczakowa jest niewidoma. Mieszka z apodyktycznym ojcem, którego nadopiekuńczość sprawiła, że jest osobą niesamodzielną. Przyjaźń z Mironem Białoszewskim, człowiekiem nieco ekscentrycznym, poetą i oryginalnym prozaikiem całkowicie odmienia jej życie. Niezaradność Mirona w sprawach codziennych uaktywnia i usamodzielnia Jadwigę, która zaczyna pełnić rolę jego sekretarza.
Po filmie "Parę Osób Mały Czas" odbędzie się spotkanie z bohaterem przeglądu Andrzejem Barańskim, które poprowadzi Jakub Socha - krytyk filmowy związany m. in. z miesięcznikiem "Kino". Bilety na seanse wg. standardowego cennika kina "Muza". Wstęp na dyskusję z udziałem reżysera wolny.
Wydarzenie inspirowane jest wydaniem książki "Barański. Przewodnik Krytyki Politycznej", która będzie można kupić w czasie przeglądu. O KSIĄŻCE: Andrzej Barański tworzy kino o niekonwencjonalnej dramaturgii. Reżyser programowo unika sensacyjnych wątków i zaskakującej intrygi. Kładzie nacisk na to, co dzieje się między zdarzeniami i z pietyzmem traktuje każdy szczegół. Jak sam mówi, jego filmy należy mierzyć w centymetrach, a nie w metrach. O potędze polskiego kina nierzadko decydował jego związek z literaturą. Po 1989 roku, kiedy wielu reżyserów sięgało po scenariusze oryginalne, Barański jako jeden z nielicznych pozostał wierny pisarzom. I to właśnie oni są bohaterami wywiadu-rzeki Piotra Mareckiego: Czycz, Wojciechowski, Stoberski, Stańczakowa, Siemiński, Kuncewiczowa, Filipowicz, Kozieł, Różewicz, Choromański, Brzuszek, Kotula, Fydrych i Masternaka.
Zapraszamy do Galerii PF w poznańskim Zamku, gdzie od 3 listopada prezentowana będzie wystawa wielkoformatowych fotografii Konrada Pustoły - członka zespołu Krytyki Politycznej. Realizowana przez Konrada Pustołę seria wielkoformatowych fotografii gra z podwójnym znaczeniem słowa dark room i oznaczanej przezeń przestrzeni. Naturalne skojarzenie z fotograficzną ciemnią przeplata się tu z odniesieniem do istniejących w wielu klubach gejowskich pomieszczeń. Połączenie tych dwóch skojarzeń nie jest przypadkowe. Odbywający się w ciemni proces wywoływania nowych obrazów, naświetlonych wcześniej na fotograficznej kliszy pozwala myśleć o gejowskim darkroomie jako o przestrzeni wywoływania nowych relacji międzyludzkich i redefiniowania pojęć sztywno określających role społeczne i tożsamości jednostkowe, coraz mniej dopasowanych do współczesnej, płynnej rzeczywistości. O alternatywnej przestrzeni polityczności, która stroniąc od wiecowych haseł czy radykalnej publicystyki, w intymnym zaciszu klubu. Projekt składa się z serii fotografii przedstawiających puste wnętrza klubowych darkroomów, wykonanych nad ranem po opuszczeniu klubu przez uczestników a przed jego posprzątaniem. Konrad Pustoła (1976) - artysta, fotograf, absolwent Wydziału Ekonomii UW. Studiował fotografię w łódzkiej Filmówce. Współorganizator i autor zdjęć w ramach akcji społecznej „Tiszert dla Wolności”. Jego zdjęcia publikowane były m.in. w „Piktogramie”, „Fototapecie”, „Gazecie Wyborczej”, „Rzeczpospolitej”, „Pozytywie”. Autor projektów pokazywanych w ramach wielu wystaw indywidualnych i zbiorowych, w Polsce i za granicą, ostatnio w CSW Zamek Ujazdowski („Nowi dokumentaliści”, „Autor”), na V Biennale w Poznaniu („Antyfotografie”) oraz w ramach multimedialnej instalacji przestrzenej „S(t)mylacje” w Galerii Otwarta Pracownia w Krakowie. W swoich projektach zajmuje się, z jednej strony, krytyką instytucjonalną pola sztuki, kwestiami autorstwa, dostępu i artystycznej tożsamości, z drugiej – mechanizmami dyskursu publicznego i medialnymi sposobami reprezentacji rzeczywistości społecznej oraz potencjałem oddziaływania obrazu na rzeczywistość społeczną. Bilety na wystawę kosztują 2 oraz 3 złote.
niedziela, 01 listopada 2009
Zakończony w weekend 23-25 października III Ogólnopolski Festiwal Filmów Niezależnych i Amatorskich Offeliada, na który został zaproszony również klub Krytyki Politycznej w Gnieźnie, ma w sobie coś z radości offowej produkcji. Festiwal powstały jako oddolna inicjatywa pasjonatów kina i jak dotąd nie został pozbawiony spontaniczności, co zresztą zauważył sam Piotr Marecki w wywiadzie dla gazetki festiwalowej i podczas niedzielnego spotkania. Offeliada to ponadto kolejny dowód na słuszność finansowania kultury z publicznych środków (Urząd Miasta Gniezna). Impreza nie generuje komercyjnych zysków, które dałby np. pokaz mniej ciekawych filmów z kina głównego nurtu, przynosi natomiast profity symboliczne. Offeliada pozwala wielu widzom odnaleźć filmowe perły, które giną w zalewie kulturalnej tandety. Poszukujący widzowie, podobnie jak mający coś do powiedzenia o świecie twórcy, są na festiwalu licznie reprezentowani i wystarczy dać im przestrzeń do wypowiedzi, a ci z niej skorzystają. Kamila Kasprzak, Klub KP w Gnieźnie
wtorek, 27 października 2009
KAPITALNE ROZMOWY - BOMBA W BOOKAREST! Spotkanie z udziałem: Xawerego Żuławskiego (reżyser filmu "Wojna Polsko-Ruska") Piotra Mareckiego (szef wydawnictwa Ha! Art). Bookarest, 27 października, godz. 18.00
poniedziałek, 26 października 2009
W dzisiejszej Godzinie Krytycznej będziemy gościć dr Tomasza Kitlińskiego z Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie. 23 października to dzień manifestacji w obronie zakładów im. Cegielskiego w Poznaniu, ale także i pikiety, która miała miejsce na UMCS. Lubelski protest był skierowany przeciw decyzji władz uczelnie, które zapowiedziały zwolnienie ponad 400 pracowników technicznych. Zapraszamy do wysłuchania audycji!
Dr Tomasz Kitliński - od ponad 10 lat wykłada na UMCS. Należał do opozycyjnego teatru Grupa Chwilowa. Uzyskał Dyplom Studiów Tekstu i Obrazu u Julii Kristevej na Uniwersytecie Paryskim 7. Był stypendystą Fulbrighta w nowojorskiej New School for Social Research. Jego teksty drukowały Routledge, New York University Press, „The Guardian”, „The Advocate”, „Der Spiegel”, „Die Tageszeitung”, „Zagadnienia Naukoznawstwa”, „Przegląd Filozoficzny”, „Teksty Drugie”, „Feminoteka” i „Słowo Żydowskie/dos jidysze wort”.
niedziela, 25 października 2009
Piątkowa manifestacja w obronie zakładów Cegielskiego w Poznaniu udowodniła, że protesty pracownicze mogą zyskiwać należny rozgłos i społeczne poparcie. Oczywiście jedna demonstracja nie uratuje bankrutującego zakładu i nie skłoni rządzących do uznania racji ludzi pracy. Co więc ma robić ruch związkowy, aby jego postulaty były słyszane i uznane? Petardy i gwizdki nie wystarczą. Wydaje się, że konieczne jest stworzenie nowego języka, który jednoczyłby pracowników ponad partykularnymi interesami kolejnych branż. W audycji rozmawiać będziemy o strategiach ruchu pracowniczego i przyszłości zakładów im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu. W programie także obszerna relacja Macieja Mikulewicza z piątkowej manifestacji. Gościem audycji: Krzysztof Król (Inicjatywa Pracownicza). Prowadzenie: Maciej Roszak (KP), Przemysław Wiśniewski (Afera).
sobota, 24 października 2009
21 października na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu odbyło się spotkanie z Romanem Frydmanem. Spotkanie organizowane przez Krytykę Polityczną poprowadził Jacek Żakowski. W wydarzeniu uczestniczyło około 300 osób. Fotorelacja autorstwa Agnieszki Kowalczyk. Więcej zdjęć na stronie głównej KP.
Czy zmiana płci polityki jest możliwa? Czy rewolucja jest kobietą? Spotkanie poświęcone będzie trzem podstawowym zagadnieniom związanym z projektem zmian ustawowych wprowadzają parytet płci na listach wyborczych: Jakie jest jego ideologiczne usytuowanie? Jakie przeobrażenie sfery politycznej przyniesie wprowadzenie parytetu? Jaki może być dalszy los projektu? Czy postulat Kongresu Kobiet to apolityczne porozumienie ponad podziałami, czy może projekt radykalnej rewolucji? Może jedno i drugie? Udział wezmą: Agnieszka Gajewska (Pracownia Krytyki Feministycznej UAM), Krzysztof Podemski (Instytut Socjologii UAM), Aleksandra Sołtysiak (Konsola, Zieloni 2004), Błażej Warkocki (krytyk literacki UAM, Krytyka Polityczna). Prowadzenie: Mariusz Jaskuła, Mirka Jaskuła.
Klub Krytyki Politycznej w Kaliszu zaprasza na „FilmOFFisko” – dwudniowe, wieczorne spotkania z polskim kinem niezależnym, które odbędą się już 27-28 października w Państwowym Pomaturalnym Studium Kształcenia Animatorów Kultury przy ul. Podmiejskiej 25A. WTOREK, 27 października, godz. 18.00: Sobowtór (Bodo Kox), Off (Mathias Mezler), Nudle (Dariusz Nojman), Homo Father (Piotr Matwieczyk). Panel dyskusyjny: Agnieszka Wiśniewska, Tomek Talar, Joaśka Pawłowska
W niedzielę 25 października w Miejskim Ośrodku Kultury w Gnieźnie odbędzie się spotkanie z Piotrem Mareckim - autorem książki "Kino Niezależne w Polsce 1989-2009", szefem wydawnictwa Ha!Art. Wydarzenie odbywa się w ramach festiwalu kina niezależnego "Offeliada". Klub KP w Poznaniu jest współorganizatorem imprezy. Spotkanie z Piotrem Mareckim: Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie, ul. Łubieńskiego 11, Niedziela, 25 października 2009, godz. 12.00, Spotkanie poprowadzą: Kamila Kasprzak, Paweł Bartkowiak.
piątek, 23 października 2009
23 października pod bramą główną zakładów im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu rozpoczęła się ogólnopolska manifestacja zorganizowana przez NSZZ Solidarność. W manifestacji w obronie zagrożonego upadkiem zakładu wzięło udział około czterech tysięcy uczestników - związkowców, reprezentantów środowisk lewicowych i anarchistycznych, mieszkańców Poznania. W czasie demonstracji wielokrotnie przypominano, iż "polska droga do wolności" rozpoczęła się właśnie w poznańskim Ceglorzu, gdzie w 1956 roku zainicjowano krwawo stłumione protesty pracownicze. W czasie manifestacji skandowano hasła w obronie miejsc pracy w HCP oraz przeciw antypracowniczej polityce rządu. Pod Urzędem Wojewódzkim przewodniczący NSZZ Solidarność Janusz Śniadek wręczył wojewodzie wielkopolskiemu pismo skierowane do premiera Donalda Tuska. W piśmie związek domaga się m. in. wdrożenia programu restrukturyzacyjnego w zakładzie oraz objęcia odchodzących przymusowo pracowników szerszymi niż obecne osłonami socjalnymi. Wypowiedź wojewody skierowana do manifestantów została zakłócona gwizdami oraz wybuchami petard. Spalono również opony, a do ognia wrzucono trumnę z napisem "Platforma Obywatelska". Przez cały czas trwania manifestacji w Poznaniu padał deszcz. Demonstracja skończyła się przed godziną 15. Wkrótce szersza relacja tekstowa z manifestacji oraz wywiady z uczestnikami. Foto/Video - Przemysław Wiśniewski.
przed bramą HCP jeden z manifestantów na tle płonących opon Poznaniacy z wyrazami poparcia dla manifestantów Marcel Szary - szef "Inicjatywy Pracowniczej" w HCP po lewej - Janusz Śniadek - szef NSZZ Solidarność "trumna Platformy" Związkowcy z "Sierpnia 80" Maciej Mikulewicz z Klubu KP w trakcie przeprowadzania wywiadu czarny blok płaszcze przeciwdeszczowe były bardzo przydatne w dniu demonstracji laureat Oscara Jan A.P. Kaczmarek z "Kurierem Związkowym" w ręku demonstranci na wysokości Zamku ponad głowami ekipy TVN wybuchło kilkanaście petard związkowcy czekają na wojewodę Kuba Jeziorny, Maciej Roszak - Klub KP w Poznaniu dym z płonących opon wokół Urzędu Wojewódzkiego płonące transparenty w manifestacji wzięli udział związkowcy z kilkudziesięciu miast demonstracja miała silny wydźwięk antyrządowy
środa, 21 października 2009
Klub KP w Poznaniu apeluje do symatyków "Krytyki Politycznej" o wzięcie udziału w piątkowej manifestacji organizowanej w Poznaniu przez NSZZ Solidarność. 23 października o godzinie 12.00 spod bramy głównej zakładów Cegielskiego pod Urząd Wojewódzki ma ruszyć ogólnopolska demonstracja przeciw masowym zwolnieniom w Cegielskim oraz przeciw antypracowniczej polityce rządu. Protest popierany jest również przez Inicjatywę Pracowniczą. Zachęcamy do czynnego uczestnictwa w demonstracji.
niedziela, 18 października 2009
8 października na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu odbyły się 3 debaty w ramach dnia „Rozważań o współczesnej gospodarce”, który to dzień był elementem obchodów XXXI Tygodnia Gospodarczego UEP – relacjonują Iga Pruciak i Michał Wójtowicz. Dwie pierwsze dyskusje były prezentacją poglądów gospodarczych środowisk „Krytyki Politycznej” i Fundacji Obywatelskiego Rozwoju. W panelu podsumowującym przedstawiciele obu organizacji wzajemnie przekonywali się do własnych racji. Debata organizowana przez „Krytykę Polityczną”, w której udział wzięli Maciej Gdula („KP”), Adam Leszczyński („KP”, „Gazeta Wyborcza”) i prof. Jerzy Osiatyński (PAN, minister finansów w rządzie Hanny Suchockiej) rozpoczęła się od pytania o naturę obecnego kryzysu. Czy jest on tylko załamaniem wzrostu gospodarczego, czy może również porażką ideologii absolutyzującej wolny rynek? Aby odpowiedzieć na to pytanie Maciej Gdula opisał jak problemy amerykańskiego rynku nieruchomości spowodowały zapaść globalnego rynku finansowego. Przyczyną było zmniejszenie roli państwa na rzecz rynku, czyli brak nadzoru i znoszenie kolejnych przepisów ograniczających działalność instytucji finansowych. Gwoździem do trumny okazał się system wynagradzania wysoko postawionych menadżerów z wielkich korporacji. Wiązał on wypłatę astronomicznych premii z zapewnieniem firmie ponadprzeciętnych wyników finansowych, co skłaniało menadżerów do wyśrubowywania krótkoterminowych zysków kosztem spadku wyników firmy w długim okresie, a nawet jej bankructwa. Siła uderzeniowa kryzysu była tak duża ze względu na wysoki udział sektora finansowego w całej gospodarce, przez co jego problemy stają się kłopotem dla całego społeczeństwa, a podatnicy zmuszeni są do płacenia za błędy bankierów. Według Gduli kryzys jest również kryzysem neoliberalnej ideologii, według której najlepszym rozwiązaniem problemów gospodarczych i społecznych jest wprowadzanie wolnego rynku. Jako przykład takiej porażki może służyć felieton profesora Witolda Orłowskiego, byłego doradcy ekonomicznego Aleksandra Kwaśniewskiego, w którym został poruszony temat przeprowadzonej 10 lat temu w Polsce reformy emerytalnej, przenoszącej obsługę systemu emerytalnego z państwa na rynek. Orłowski przyznaje w nim, że roztaczane wówczas wizje emerytów wypoczywających pod palmami były oszustwem. W rzeczywistości emerytury wypłacane według nowego systemu będą bowiem o 30% niższe niż w poprzednim systemie. Jako dodatkowe koszty reformy Gdula podał wzrost udziału sektora finansowego oraz obniżenie popytu generowanego przez konsumentów. Jerzy Osiatyński zauważył, że kryzys nie ma charakteru cyklu koniunkturalnego. W gospodarce kraju tak dużego jak USA kluczowe znaczenia ma rynek wewnętrzny, na który w ostatnich latach wpływ miały czynniki o charakterze strukturalnym, a nie cyklicznym. Osiatyński powołał się na rosnące rozwarstwienie społeczeństwa, bogacenie się wąskiej elity i zanik klasy średniej, która najwięcej konsumuje, a przez to decyduje o sile popytu i rynku wewnętrznego. Aby ratować spadający popyt i hamującą gospodarkę zaczęto na coraz większą skalę udzielać kredytów hipotecznych, które tuż przed kryzysem mógł otrzymać praktycznie każdy. Osiatyński wskazał również, że mamy do czynienia ze spadkiem liczby urodzeń i wydłużeniem się długości życia, przez co świadczenia pobiera coraz większa rzesza emerytów przy coraz mniejszej liczbie pracujących. W konsekwencji, niezależnie od tego czy system emerytalny będzie obsługiwany przez państwo czy rynek, możliwe są trzy rozwiązania: wzrost składek emerytalnych, wydłużenie okresu pracy lub obniżenie kwoty emerytur. W tej sytuacji zaletą systemu rynkowego jest zdjęcie z rządzących konieczności podjęcia niepopularnych decyzji, które są przez rynek wprowadzane samoczynnie. Były minister finansów, odpowiedział również na pytanie o ocenę wolnego rynku. Według niego na podstawie doświadczeń historycznych można stwierdzić, że nie ma gospodarki lepszej niż rynkowa. Otwarte pozostaje natomiast pytanie o udział państwa w gospodarce. Społeczeństwo musi zmierzyć się bowiem z wyborem pomiędzy niechęcią do płacenia podatków, a potrzebą korzystania z usług publicznych takich jak służba zdrowia, czy edukacja. W drugiej turze padło pytanie o zakres ingerencji państwa w gospodarkę, zwłaszcza w czasach obecnego kryzysu. Gdula określił trzy obszary, w ramach których państwo powinno ingerować w gospodarkę. Pierwszym są usługi publiczne, czyli służba zdrowia, edukacja, kultura i infrastruktura, gdzie sektor publiczny dostarcza tańsze i bardziej dostępne rozwiązania. Drugi obszar to redystrybucja dochodów, która zapewnia społeczeństwu poczucie sprawiedliwości i łagodzi napięcia. Trzecim obszarem jest stymulowanie przez państwo badań i innowacji. Gdula powołał się na przykład Polski, gdzie sektor publiczny zatrudnia większą część pracowników umysłowych, a działające w ramach wolnej konkurencji przedsiębiorstwa nie tworzą nowoczesnych rozwiązań. Podał również przykład Doliny Krzemowej, która powstała dzięki zamówieniom rządowym i wojskowym. Stwierdził też, że obecny kryzys jest problemem globalnym i jego rozwiązanie musi objąć rynek całego świata, a nie tylko poszczególnych państw. Na koniec debaty Wiktor Osiatyński zwrócił uwagę, że bieda w Polsce umiejscowiona jest wśród dwóch grup społecznych: rodziców samotnie wychowujących dzieci oraz bezrobotnych. Z tego powodu kluczowa jest polityka pełnego zatrudnienia, czyli ograniczania bezrobocia. Jednym z jej elementów może być zwiększenie deficytu budżetowego, który wygeneruje nowe dochody, a przez to ułatwi spłatę zaciągniętych wcześniej długów. W panelu podsumowującym swoje stanowiska skonfrontowali: Jakub Borowski (główny ekonomista Invest – Banku, współpracownik Forum Obywatelskiego Rozwoju), Wiktor Wojciechowski (ekonomista FOR), Maciej Gdula („KP”), Adam Leszczyński („KP”, redaktor „Gazety Wyborczej”). Punktem wyjścia debaty była próba określenia istoty obecnego kryzysu finansowego, jego przebiegu w Polsce i innych krajach oraz tego, jaką rolę w zarządzaniu kryzysem odgrywa państwo. Postawiona przez Jakuba Borowskiego diagnoza obecnej sytuacji ekonomicznej Polski była nad wyraz optymistyczna, gdyż wynikało z niej, że większości negatywnych konsekwencji kryzysu udało się Polsce uniknąć. Wprawdzie prognozy nie są już tak pozytywne, gdyż co najmniej do końca 2010 roku wzrost gospodarczy będzie ulegał spowolnieniu, jednak rozwiązania zawarte w „pakiecie antykryzysowym”, zdaniem przedstawiciela FOR, pozwalają patrzeć w przyszłość bez nadmiernych obaw. Skłonność do ryzykownych decyzji finansowych wynika z uzależnienia wynagrodzeń od wyników firmy, i to w tym zjawisku, jak wskazuje Maciej Gdula, należy upatrywać przyczyn obecnego stanu rzeczy. Niezwykle ważne jest jednak, by dostrzegać wielowymiarowość światowego impasu. Choć, jak dodaje, istotnie ,,jest to kryzys związany z formą neoliberalnego ładu gospodarczego, wtóruje mu kryzys ekologiczny”. Zmiany klimatyczne są faktem, który niechętnie przyjmujemy do wiadomości, a z jeszcze większym oporem przyznajemy się do współodpowiedzialności za ich skutki. Koszty ryzykownych decyzji na wszystkich płaszczyznach życia społecznego ponosimy wszyscy, bez względu na to, do kogo należy decydujący głos. Adam Leszczyński zwrócił uwagę, że „teraz jest dobry moment, by zdać sobie sprawę z tego, że ten liberalny model rozwoju, jaki obowiązywał w świecie od około trzydziestu lat, a w Polsce od czasu transformacji, bardzo istotnych problemów społecznych, takich jak choćby bezrobocie, nie rozwiązuje”. Rozwiązaniem mogłyby się okazać podatki, zniechęcające przedsiębiorców do szkodliwych ekonomicznie działań. Według Wiktora Wojciechowskiego źródła kryzysu finansowego leżą gdzie indziej – to ekspansywna polityka kredytowa wywołała zapaść, z której powoli wygrzebuje się światowa gospodarka. Domeną polityki naszego rządu są zbyt duże obciążenia socjalne i anachroniczny system ubezpieczeń społecznych dla rolników. Na sytuację ekonomiczną Polski niekorzystnie wpływa także niższy wiek emerytalny kobiet niż mężczyzn. Omawiając kolejne schorzenia polityki państwa, zaleca Wojciechowski jednocześnie trójskładnikowe antidotum, które zwiększyłoby ilość pracujących: „więcej deregulacji, więcej prywatyzacji, więcej cięć w wydatkach publicznych”. Adam Leszczyński formułuje od razu kontrargument, stwierdzając, iż rzekomo „rozdęte” wydatki socjalne oznaczają większą równość społeczną, porządek i wzrost bezpieczeństwa, podczas gdy nierówności i nędza, pogłębiane przez logikę rynku, przynoszą odwrotne, niepożądane skutki. Strony zgadzały się co do tego, że sposoby gospodarowania finansami publicznymi są dyskusyjne. Jednak zupełnie odmienne role przypisują transferowi tych funduszy. Pod koniec panelu do rozmowy przyłączyła się również publiczność, która licznie przybyła na spotkanie. Zamykający je spór o rozwiązanie problemów rynku pracy jeszcze bardziej uwypuklił odmienność stanowisk FOR i „KP” wobec kryzysu. Czy obecnie wspinamy się już po prawym ramieniu litery „V”, obrazującej sytuację polskiej gospodarki, czy też zbliżamy się do środka litery „W” – odpowiedzi udzieli przyszłość. Debaty na ten temat w najbliższym czasie z pewnością nie umilkną. W obu debatach z udziałem przedstawicieli Krytyki Politycznej wzięło udział łącznie ok. 300 słuchaczy. Iga Pruciak, Michał Wójtowicz Klub Krytyki Politycznej w Poznaniu
piątek, 16 października 2009
Spotkanie z jednym z najważniejszych światowych ekonomistów Romanem Frydmanem. 21 października, środa, godz. 19.00 Uniwersytet Ekonomiczny, Gmach Główny, al. Niepodległości 10, AULA
Roman Frydman – profesor ekonomii na Uniwersytecie Nowojorskim, autor i redaktor licznych prac z zakresu nauk ekonomicznych, m.in. Individual Forecasting and Aggregate Outcomes: „Rational Expectations” Examined, w której zakwestionował tzw. hipotezę racjonalnych oczekiwań, Capitalism with a Comrade’s Face and Other Studies in Postcommunist Transition (z Kennethem Murphym i Andrzejem Rapaczyńskim, 1998) i Knowledge, Information and Expectations in Modern Macroeconomics: In Honor of Edmund S. Phelps (współredaktor, 2003). Spotkanie poprowadzi:
Jacek Żakowski – jeden z najbardziej znanych polskich dziennikarzy i publicystów. Obecnie związany z tygodnikiem „Polityka”. Kierownik Katedry Dziennikarstwa Collegium Civitas w Warszawie. O książce:
Ekonomia wiedzy niedoskonałej – to przełomowa książka, która dla istniejącej ortodoksji ekonomicznej jest czymś doprawdy niepokojącym.
poniedziałek, 12 października 2009
Wszystkie dyskusje odbywają się na terenie KontenerArt Festiwal na Chwaliszewie. Więcej informacji: www.kontenerart.pl 14 X 2009 godz. 20.00 Czy dziś zwracamy się do siebie politycznie? 19 X 2009 godz. 20.00 "Czy literatura może kruszyć cegły?"
niedziela, 11 października 2009
|